Pierwszy międzynarodowy raport GAIA

„Beyond Compliance” przedstawia ustawę AI Act jako szansę strukturalną: narzędzie służące do kształtowania zrównoważonej cyfrowej przyszłości, w której technologia służy życiu, ekosystemom i godności, a nie tylko wydajności czy zyskowi.

Opierając się na spostrzeżeniach 25 światowych ekspertów z dziedziny polityki, środowiska akademickiego, przemysłu i społeczeństwa obywatelskiego, niniejszy raport analizuje wielowymiarowe implikacje ustawy o sztucznej inteligencji dla systemów innowacji, zarządzania danymi, odporności organizacyjnej oraz zaufania społecznego.

Nasze kluczowe wnioski wskazują, że: Ostatecznie w publikacji „Beyond Compliance” argumentuje się, iż przyszłość sztucznej inteligencji jest nierozerwalnie związana z przyszłością samej ludzkości. Budowanie zrównoważonych, sprawiedliwych i odpornych systemów cyfrowych nie jest wyborem technologicznym – jest to imperatyw społeczny.

• Ustawę o sztucznej inteligencji należy postrzegać jako czynnik umożliwiający zrównoważoną transformację cyfrową, gdzie zrównoważony rozwój wykracza poza ochronę środowiska i obejmuje sprawiedliwość społeczną, odporność instytucjonalną oraz etyczne traktowanie wszystkich interesariuszy – zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych.
• Odporność to nowa przewaga konkurencyjna. Organizacje muszą rozwijać adaptacyjne systemy zarządzania, zdolności prognozowania oraz kulturę opartą na wartościach, aby przetrwać i prosperować w obliczu zmienności technologicznej.
• Zasady: godność ludzka, dobrobyt i zasada „nie szkodzić” muszą stać się centralnym elementem wdrażania sztucznej inteligencji. Ochrona praw, dobrobytu i autonomii jednostek, społeczności oraz ekosystemów musi stanowić fundament każdego etapu cyklu życia sztucznej inteligencji – od projektowania i szkolenia po wdrażanie i monitorowanie.
• Zarządzanie danymi musi przekształcić się w zbiorową odpowiedzialność. Przejście od modeli opartych na indywidualnej zgodzie do partycypacyjnych, przejrzystych i zakorzenionych w społeczności infrastruktur danych ma zasadnicze znaczenie dla odzyskania legitymizacji i zaufania.
• Globalne przywództwo, do którego dąży Europa poprzez ustawę o sztucznej inteligencji, wymaga otwartości, pokory i ciągłego dostosowywania się. Tylko dzięki zarządzaniu partycypacyjnemu, proaktywnemu kształtowaniu polityki i wielostronnemu dialogowi ustawa o sztucznej inteligencji może zachować wiarygodność w dynamicznie zmieniającym się krajobrazie technologicznym.

Za zgodnością z przepisami kryje się odpowiedzialność. Za regulacjami kryje się transformacja. Za algorytmami kryje się godność ludzka.

O raporcie 

Niniejszy raport ma na celu przedstawienie wielowymiarowej oceny unijnej ustawy o sztucznej inteligencji (AI Act) w kontekście trwającej transformacji cyfrowej. Łączy on różnorodne perspektywy ekspertów, aby ocenić, w jaki sposób ustawa o sztucznej inteligencji odpowiada na współczesne wyzwania związane z zarządzaniem, przewiduje przełomowe zmiany technologiczne oraz jest zgodna z zasadami zrównoważonej i etycznej innowacji. Raport został opracowany zarówno jako narzędzie diagnostyczne, jak i perspektywiczny plan działania dla organów regulacyjnych, liderów branży, podmiotów społeczeństwa obywatelskiego oraz środowiska akademickiego.

Autorzy 

Damian Ciachorowski 

Jest badaczem i menedżerem specjalizującym się w zastosowaniach sztucznej inteligencji (AI) w zarządzaniu i zrównoważonych innowacjach. Obecnie jest doktorantem na Politechnice Gdańskiej, gdzie jego badania koncentrują się na zrównoważonej transformacji cyfrowej. Posiada ponad dziesięcioletnie doświadczenie w kierowaniu międzynarodowymi inicjatywami badawczymi i edukacyjnymi, koordynując ponad 100 międzynarodowych projektów z zakresu badań, edukacji i technologii. Jego praca łączy środowisko akademickie z przemysłem: jego badania poświęcone są integracji rozwiązań AI ze strategią biznesową w sposób zrównoważony i odpowiedzialny.

Robert Kroplewski

Jest radcą prawnym, posiada wieloletnie doświadczenie w dziedzinie konwergencji technologicznej i specjalizuje się w prawie nowych technologii i ich transferu, mediach elektronicznych oraz usługach społeczeństwa informacyjnego. Obecnie jest członkiem Sieci Ekspertów bez Granic przy UNESCO ds. Etycznej Sztucznej Inteligencji oraz członkiem Sieci Ekspertów Konsultacyjnych przy Organie Doradczym Wysokiego Szczebla ds. Sztucznej Inteligencji przy Sekretarzu Generalnym ONZ. Założyciel SAIL – Laboratorium Zarządzania Sztuczną Inteligencją przy Kancelarii Prawnej Kroplewski.

Organizacja

Fundacja Global Artificial Intelligence Alliance (GAIA) to platforma badawczo-innowacyjna poświęcona kształtowaniu przyszłości sztucznej inteligencji w służbie ludzkości i naszej planety. Łączymy ludzką kreatywność i etyczne przywództwo z mocą obliczeniową sztucznej inteligencji, aby wspierać zrównoważony, inkluzywny i odpowiedzialny rozwój technologiczny. Nasza praca koncentruje się na promowaniu koncepcji Compassion AI — systemów zaprojektowanych nie tylko z myślą o wydajności, ale także o dobrobycie jednostek, społeczeństw i ekosystemów.

Wierzymy, że sztuczna inteligencja, kierowana wartościami ludzkimi i mądrością etyczną, może stać się katalizatorem sprawiedliwej, odpornej i zrównoważonej przyszłości.

Finansowanie 

Raport GAIA Report został współfinansowany przez Pracodawców RP, których wsparcie umożliwiło jego przygotowanie i publikację.

Jak cytować: 

Ciachorowski, D., Kroplewski, R. (2025). Beyond Compliance, GAIA Report, Vol. 1, Global Artificial Intelligence Alliance, ISBN: 978-83-975918-0-6